Ga terug

Zien we binnenkort Chinese oorlogsschepen in de Noordzee?

De diplomatieke boycots van de Olympische Winterspelen haalden de afgelopen week terecht de kranten en de journaals. We hadden het er zelfs ook over in onze meest recente Wereldmachten-aflevering over ‘sportswashing’.

Door de focus op de Spelen in februari, en welk land er wel of niet bij zal zijn, glipte er een belangrijke scoop van The Wall Street Journal een beetje tussen de krantenkoppen door.

Uit geheime documenten van Amerikaanse inlichtingendiensten blijkt dat China een permanente buitenlandse militaire basis wil vestigen aan de Afrikaanse westkust. In Equatoriaal-Guinea. Een basis in deze kleine olierijke dictatuur geeft de supermacht directe toegang tot Atlantische Oceaan en biedt een springplank voor militaire interventies op het continent.  

The Great Game in Afrika

Terwijl de wereld zich focust op de coronapandemie, de spanningen aan de Poolse en Oekraïense grens, de Olympische Spelen en het kerstfeestje van Downing Street vorig jaar – wordt op het Afrikaanse continent een nieuwe ‘Great Game’ gespeeld tussen Rusland, China, de Verenigde Staten en in mindere mate Frankrijk. Allemaal om de eigen invloedssfeer te vergroten.

Als in een echo van de Koude Oorlog, ondersteunen Russische huurlingen sinds 2014 belegerde bondgenoten in Afrika. Dat doen ze onder andere in Libië, Mozambique, Soedan en de grondstofrijke Centraal Afrikaanse Republiek. Deze troepen van de Wagner-groep worden gezien als een onofficiële paramilitaire arm van het Kremlin. Met Russische boots on the ground probeert Moskou toegang tot kostbare grondstoffen zoals goud, uranium, diamant te krijgen.  

China timmert hard aan de weg

Ondanks deze vrijgewelddadige machtsprojectie, loopt Rusland ver achter op de ambities van China op het continent. Beijing investeert al jarenlang hevig in Afrikaanse landen. Met leningen, technologische samenwerkingen en infrastructuurprojecten in het kader van het Belt and Road Initiative. Maar ook met vaccindiplomatie.

Beijing heeft hiermee een poel van loyale bondgenoten gekweekt die het kan inzetten voor strategische stemmen bij organisaties als de VN of Interpol. Of die exploitatierechten van mijnen met strategische grondstoffen zonder veel gemor weggeven aan Chinese staatsbedrijven. In de Democratische Republiek Congo heeft China daardoor een praktisch monopolie op de mineralen van onze elektrische toekomst: lithium, kobalt, coltan, tin en wolfraam.

Pax China

Met een basis in Equatoriaal-Guinea (naast die in Djibouti) gaan we een toekomst tegemoet waar we met regelmaat Chinese spionageschepen in de Noordzee zien varen. Die net als het Russische schip Yantar onze internetkabels aftappen. Misschien zien we zelfs in een verre toekomst - als de EU nieuwe sancties opstelt tegen Beijing vanwege de Oeigoerse genocide - Chinese oorlogsschepen die intimiderende oefeningen houden voor de Rotterdamse haven.

De toenemende Chinese aanwezigheid in Afrika en uitbreidende maritieme slagkracht boezemen de EU en de Verenigde Staten angst in. Hoewel die laatste zo’n 750 militaire bases in tachtig landen heeft, waaronder dertig in Afrika, hield China zich jarenlang ver van dit soort zichtbare 'imperialistische' machtsuitingen. Die tijd is voorbij. 

Volgens dit onderzoeksrapport van het Amerikaanse Pentagon zijn de bases in Djibouti en straks in Equatoriaal-Guinea pas het begin. Het tijdperk van Pax China is aangebroken.